Fitsaboana ara-pahasalamana sy sigara ho an'ny tsindry soavaly
Rehefa mitombo ny tsindry ao amin'ny taolam-paty, na noho ny fitomboan'ny taolana, ny aretina , ny fivontosana , na ny olana hafa dia mety hiteraka fahavoazana maharitra ny fihenan'ny tazomoka. Ny tsindry avo lenta (ICP) dia heverina fa zava- manahirana ara-boajanahary ary mila alefa haingana araka izay azo atao.
Fanandramana High ICP
Ny fomba voalohany ahafantarana ny ICP avo dia tokony handinika ny soritr'aretin'ny olona.
Ny fahitana mibaribary, ny aretim-po , na ny fiovan'ny fisainana dia afaka manondro fa avo loatra ny tsindrihazolena ao anatiny. Amin'ny ankapobeny, ny soritr'aretina dia ratsy kokoa rehefa mametraka fisaka.
Indraindray anefa, dia very ny fahatsiarovan-tena, ka indraindray dia mila famantarana hafa. Ny fikarohana momba ny fototarazo , izay ahitana ny dokotera mijery any ambadiky ny maso rehefa mamirapiratra ny hazavana mamirapiratra, dia afaka maneho ny fiovana ao amin'ny nerve optic noho ny ICP ambony. Ireo fiovana ireo dia tsy voatery avy hatrany, na izany aza, indraindray, indraindray dia fomba hafa fanadihadiana ny tsindry avy amin'ny atidoha no ilaina raha miahiahy ny dokotera fa mety hianjera ny tsindry avy amin'ny intracranial.
Ny iray amin'ireo fomba azo antoka indrindra amin'ny fandrefesana ICP dia ny fametrahana monitor iray eo ambany karandoha. Izany dia manana tombony ankoatra ny fahafahana mandrefy ny ICP tsy tapaka fa tsy ny famerenana fitomboana tokana ihany, ka mety ho azo ny fanovana ao amin'ny ICP. Tena zava-dehibe tokoa izany raha toa ka afaka milaza mialoha ny ICP mba hiharatsy kokoa, toy ny fanonganam- pandrenesana taorinan'ny trauma tao amin'ny atidoha .
Ny fametrahana izany monitor izany dia fomba fikajiana ihany. Raha mbola azo antoka izy ireo, dia mety hitarika amin'ny aretina na fandatsahan-dra izany. Izy ireo ihany no mametraka azy ireo rehefa mila fanaraha-maso akaiky ny ICP.
Fitsaboana ara-pahasalaman'ny High ICP
Rehefa mahatsapa ny ADN ny neurologists dia avo ny dingana mba hampihenana io tsindry io.
Misy karazany telo ao amin'ny habakabaka ao anaty karandoha: ny ra, ny atidoha, ary ny cerebrospinal fluid (CSF) . Raha manorina ny tsindry, ny fampihenana ny habetsaky ny rà na ny CSF dia afaka manamboatra toerana bebe kokoa amin'ny atidoha mba hisorohana ny fiterahana sy ny fahavoazana maharitra.
Ny habetsaky ny CSF dia mety hihena amin'ny fihenan'ny famokarana azy ao anatin'ireo ventrisy ao amin'ny atidoha. Ny fanafody sasany tahaka ny acetazolamide dia mety hampiadana ny famokarana CSF ary hampihena ny ICP vokatr'izany. Na izany aza, ny herin'io fiantraikany io dia tsy dia matanjaka loatra, ary ny acetazolamide dia misy fiantraikany amin'ny fihetsika toy ny fanovana ny asidra ny ra.
Ny habetsahan'ny rà ao amin'ny atidoha dia mety hihena amin'ny alàlan'ny fametrahana ny loha mba hampirisihana ny lalan-doha hamerenana ny ra haingana amin'ny fo. Raha marihina ny marary (misy onjam-pifamoivoizana ao anatiny), dia mety hihena ny tahan'ny tsiranoka mba hanovana ny asan'ny ran'ny marary. Izany dia mety hitarika ny atidoha ao amin'ny atidoha mba hitombo, hampidina ny rà mandriaka ary hanome atiny kely kokoa ny atidoha - na izany aza, vahaolana vetivety ihany no tsara indrindra.
Indraindray ny atidoha dia mitebiteby noho ny lozam-piaramanidina, izay misy rano mivoaka avy amin'ny tahirin-drà ary ao amin'ny tranombakoka. Misy singa sasany toy ny mannitol, na ny saline mihitsy aza, afaka mampirisika azy hiverina avy ao amin'ny atidoha ao anaty fantson-dra, izay mahatonga azy ho simba kokoa.
Ny steroïde toy ny dexamethasone dia afaka manampy amin'ny fampihenana ny fihenan'ny atidoha.
Fitantanana ny serivisy ho an'ny ICP
Raha tsy ampy ny fitantanana ara-pahasalamana, indraindray dia misy fepetra mahery vaika kokoa hiantsoana, toy ny fandidiana.
Raha atambatra ny atidoha amin'ny zavatra ao amin'ny karandoha tsy misy azy, toy ny fefy na tsaho, indraindray dia azo esorina ny olana. Indraindray, tsy azo atao izany, na noho ny fisalasalan'ny fandidiana be loatra na noho ny olana tsy mora entina.
Ohatra, raha ny olana goavana indrindra amin'ny atidoha dia mivoatra noho ny fiterahana dia tsy ny vahaolana tsara indrindra akory no hanesorana ny ampahany amin'ny ati-doha.
Amin'ity tranga ity dia tsy maintsy misy efitrano kokoa hanaovana efitrano fivoahana.
Ankoatry ny fanafody tahaka ny acetazolamide, ny CSF dia azo esorina amin'ny fanalana azy amin'ny alàlan'ny fanilihana . Midika izany fa misy tavoahangy napetraka ao amin'ny efitranon'ny atidoha mba handroana ny CSF. Raha efa efa napetraka ny drafitry ny ICP, dia azo alefa amin'ny alalan'io monitor io ny CSF mba hitazonana ny tsindry amin'ny tanjona iray.
Na izany aza dia misy ny fiantraikany amin'ny fihantsiana. Ankoatra ny mety ho tratran'ny aretina sy ny fandosirana izay avy amin'ny fampidirana zavatra ao amin'ny vatana dia misy ihany koa ny loza mety hitranga amin'ny CSF loatra ka hiala amin'ny toerana tsy mety, mitarika amin'ny fanerena faneriterena izay mitarika ho amin'ny herniation - ny fizotran'ny atidoha any amin'izay tsy misy azy.
Ny fitsaboana iray hafa dia ny hahatonga ny atidoha ho lehibe kokoa. Ny dokotera dia manao izany amin'ny fanatanterahana ny craniectomy , izay anesorana ny ampahany amin'ny karandohany mba hahafahana mamela efitrefitra kokoa ny atidoha.
Na dia nesorina ny ampahany amin'ny karandoha, dia mbola voatazona ho madio sy madio araka izay tratra ny tazo manodidina ny atidoha mba hisorohana ny aretina. Na dia mety hitranga aza ny aretina sy ny fahasarotana hafa, amin'ny fotoana iray antsoina hoe craniectomy dia misy vitsivitsy hafa. Ny kraniectomy dia fandidiana lehibe amin'ny loza mety hitranga, saingy mety ho ilaina amin'ny toe-javatra sarotra izany.
Sources:
Allan, H., et al. Ny fitsaboana ny neurolojia sy ny fahasalamana ho an'ny fahasalamana, ny laharana fahaefatra, Lippicott Williams & Wilkins, 2004
Braunwald E, Fauci ES, et al. Fitsipik'i Harrison ny fitsaboana anatiny. Ed. 2005.